Maren

Kepa Junkera

Maren Keparen lehen alabaren izena izateaz gain, multinazional batekin egindako bere lehen proiektua da. Trikitilaria musika-mestizaje globala esploratzera ausartzen da, bere sustraiak soinu-hizkuntza unibertsalago batekin uztartuz. Hori lortzeko, Hughes de Courson frantziar ekoizle eta multiinstrumentistaren esperientzia izan zuen; Malicorne taldeko beteranoa eta teknologiaren erabilera sortzailearen bidez giro berritzaileak sortzen aditua (Lambarenan erakutsi zuen bezala). Bulgarka eta Tirana ahots taldeen moldaketak —multzoaren atal bat gehiago balira bezala pentsatuak— Frédéric Manoukian piano-jotzaile eta konpositore paristarrak egin zituen, Keparen konfiantzazko moldatzaile bihurtuko zena.

Grabazioa eta nahasketa 2001eko maiatza eta ekaina bitartean egin ziren Elkar estudioetan, César Ibarretxe ingeniariaren (Keparen ohiko kolaboratzailea) gainbegiradapean. Blas Fernándezek —’Bilbao 00:00h’ kontzertuak baino pixka bat lehenago taldera batutako bateria-jotzaileak— gogorarazten du helburua zela ‘gai bakoitzari laguntzeko giro eta erritmo modernoak’ sortzea. Lana 2000ko azaroaren 7an hasi zen, Blasen urtebetetze egunean, Unai González Mimenzarekin %50ean egindako lankidetzarekin; hark erritmoak base elektroniko bihurtzen zituen, ondoren Kepak gainbegiratzeko. Disko hau ez zen proiektu kolektibo gisa jaio, neurrira pentsatutako konposizio multzo gisa baizik, taldean Angel Unzu, Julio Andrade, Igor Otxoa eta Harkaitz Martinez mantenduz, “Bilbao 00:00h” lanarekin ehun kontzertu baino gehiago egin zituztenak.

Abestien izenburuek, neurri handi batean, Busturialdea-Urdaibai ingurura eramaten gaituzte (Keparen Bilbo kanpoko lekurik gogokoena), itsasora zein Mundakako itsasadarrera begira. Diskoa aurreko albumeko “Bok-Espok” kantuaren bertsio berrituarekin hasten da, soinu-ikuspegi berri bat aurkeztuz: programazioek bateria ordezkatzen dute eta oinarri erritmikoak modu orekatuan indartzen dituzte. Ondoren dator “Ny hirahira”, Keparen lehen single komertziala, Olga Cerpa (Mestisay), María del Mar Bonet, Natxo de Felipe, Anton Latxa, Tontxu eta Justin Valiren parte-hartzearekin (azken honek malgaxezko bertsoak gehituz).

Busturiko vikingoak’ kantuak Bulgarka Junior eta Tirana ahots-taldeen indarra profitatzen du; ‘Mundaka’, berriz, modu intimistan hasten da, bigarren erdian eztanda egiteko. ‘Peliqueiroak Terranovan’ piezak Ourenseko landa-inauteriak omentzen ditu Hevia eta Tejedor anaiak bezalako musikari asturiarrekin, eta ‘Izaro’ abestiak Anton Latxa jartzen du erdigunean. Emakumezkoen ahotsen aberastasuna nabaria da ‘Urdaibai’ lanean, eta ‘Kaixarranka’n Glen Vélez gailentzen da bere perkusioarekin, Blasi antolaketa erritmikoengatik zorionak emanez.

Diskoaren amaiera ‘Maren’ kantu luze eta delikatuaren esku geratzen da. Xabier Amurizaren hitzak ditu, eta Anton Latxaren (euskaraz) zein Maria del Mar Boneten (katalanez) ahotsak. Berriz ere, Justin Valik valiha jotzen du, Andy Narellek steel druma, Gilles Chabenatek viellea eta Jose Antonio Ramosek timplea; amaiera horretan, tradizioa eta esperimentazioa uztartzen dira, aparteko fintze instrumental baten bidez.

Diskoetxea: Emi. Ekoizpena: Kepa Junkera.