Kepa Junkerak (Bilbo, 1965) Errekalde auzoan eman zituen haurtzaroa eta gaztaroa, eta horrek, zalantzarik gabe, bere izaera markatu zuen. Musikarekiko lehen harremanak bere aititerengandik (amaren aldetik) jaso zituen; orduko erromerietan, aititeak panderoarekin laguntzen zion bere alaba Conchari (Keparen ama), hark Txilibrinen dantzari gisa lehen urratsak ematen zituen bitartean. Kepa gaur egungo euskal musikaren erreferente handienetako bat da. Trikitilari, konposatzaile eta ekoizle, sortzaile nekaezina izan da, eta mundu osoko agertokietara eraman du trikitixa —Euskal Herriko akordeoi diatoniko tradizionala—. Bere musika-jakin-minak, beste kulturekiko irekitasunak eta sustraiekiko errespetuak tokikoaren eta unibertsalaren arteko zubi bihurtu dute bere lana.
Txiki-txikitatik Bilboko herri-giro musikal eta kulturaletik edan zuen, eta oso goiz erakutsi zuen musikarekiko ohiz kanpoko pasioa. Kepa, Zabaleta eta Motriku bezalako taldeetan parte hartu ondoren, bakarkako ibilbide sendoari ekin zion, tradizioa, esperimentazioa eta emozioa uztartzen dituen berezko hizkuntza garatuz. Bere musika euskal folkloreaz elikatzen da, baina Mediterraneoko, Atlantikoko eta Latinoamerikako soinuekin hitz egiten du, nortasun gogor eta ezaguterraza duen soinu-identitatea sortuz.
Bere ibilbidean zehar, mundu osoko artistekin elkarlanean aritu da Kepa, eta sari ugari jaso ditu; horien artean, Folk Album Onenaren Latino Grammy-a ‘K’ diskoagatik. Sarietatik harago, euskal musika tradizionala berritzen eta nazioartean zabaltzen jakin duen artista baten ondarea da berea, betiere benetako izaera eta sustraiak galdu gabe.
2018ko abenduan, osasun arazo larri batek agertokietatik aldendu zuen. Baina bere sormen-pizkundeak bere horretan dirau. Mugak muga, Kepak proiektuak asmatzen eta bere musika bizirik mantentzen jarraitzen du. 2023an Erromeriak argitaratu zuen, panderojoleen indar kolektiboa eta euskal herri-tradizioa ospatzen dituen argitaratu gabeko kantuak biltzen dituen diskoa. Bere iraunkortasuna eta pasioa bizi-indartsu artistikoaren eta musikarekiko maitasunaren eredu dira oraindik ere.
Hogeita hamar urte baino gehiagoko ibilbidearekin, Kepak euskal musika-panoramako obra sendo eta pertsonalenetako bat eraiki du. Trikitixa ulertzeko duen modu horrek instrumentu tradizional bat hizkuntza unibertsal bihurtu du, mugak eta emozioak zeharkatzeko gai dena. Bere disko bakoitza esplorazio bat eta musikarekiko maitasun-aitorpen bat da: mugimenduan hots egiten duen herri baten taupada entzuteko gonbidapena. Zalantzarik gabe, ondare bikaina.
DISCOGRAFIA
Lehenengo urteak
Infernuko Auspoa (1987) – Elkar estudioetan grabatu zen Iñaki Zabaleta eta Jose Mari ‘Motriku’ Santiagorekin batera, Oskorriko musikarien laguntzaz. Jean Phocasek egin zituen nahasketak. Ohiko erritmoak eta Xabier Amurizaren koplak soinu fresko eta zehatz batekin uztartzen dituen estreinaldi-lana.
Triki Up (1990) – Trikitixaren eta testura berrien arteko hasierako fusioa; esperimentaziorako gogoa iragartzen duen albuma.
Trikitixa Zoom (1991) – Soinu tradizionalaren hedapena hizkuntza askeago eta garaikideago baterantz.
Trans-Europe Diatonique (1993) – Riccardo Tesi eta John Kirkpatrik-ekin batera; akordeoi diatonikoaren Europako bidaia.
Kalejira Al-buk (1994) – Estilo pertsonalaren finkatzea, hiri-soinuago batekin eta moldaketa landuekin.
Lau Eskutara (1995) – Júlio Pereira portugaldarrarekin elkarlanean; bi tradizio atlantikoren arteko topaketa.
Leonen Orroak (1996) – Ibon Koteronekin; albokari eta Leon Bilbao bezalako albokari tradizionalei omenaldia.
Nazioarteko onarpena
Bilbao 00:00h (1998) – Bere jaioterriari eskainitako proiektu korala; 40 musikari baino gehiago bere ibilbideko album gako honetan.
Tricky! (2000) – Soinu energetiko eta irekia; euskal folka eta munduko eraginak nahastuz.
Maren (2001) – Itsas kutsua eta doinu melodikoak, beste kultura batzuekiko irekitasuna ardatz.
K (2003) – Arriaga Antzokian zuzenean grabatua; Folk Album Onenaren Latino Grammya irabazi zuen.
Athletic Bihotzez (2004) – Bilboko Athletic Klubari egindako musika omenaldia; lan intimo eta herrikoia.
Hiri (2006) – Euskal nortasunari buruzko hiri-begirada; hiriaren eta bertako jendearen soinu-erretratua.
Sormen hedutasuna
Etxea (2008) – Album bikoitza, 24 euskal kantu tradizional eta nazioarteko 30 kolaborazio baino gehiagorekin.
Provença Sessions (2009) – Frantzia hegoaldean grabatua; estudio-formatu intimoagora itzulera.
Kalea (2009) – Etxea proiektuaren bigarren zatia, Latinoamerikako artistekin; kultura-topaketaren ospakizuna.
Habana Sessions (2010) – Trikitixaren eta Kubako musikaren arteko fusioa; bi ertzen arteko elkarrizketa bizia.
Beti Bizi (2010) – Leioa Kantika Koralarekin; ahots gazteen eta soinu elektronikoen arteko nahasketa.
Herria (2010) – Lurraldeari eta komunitateari kantu; herri-sustrira itzulera.
Ultramarinos & Coloniales (2011) – Bilboko antzinako ultramarinos dendei omenaldia. Keparen trikitixa eta perkusioak tokiko musikariekin batera (José Luis Canal, Iñigo Olazabal eta Argibel Euba).
Ipar Haizea (2011) – Bere ibilbideko zortzi pieza esanguratsu biltzen ditu, Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin batera formatu instrumentalean berrinterpretatuta.
Galiza (2013) – Galiziar herriari eta bere musikari omenaldia; Budiño, Luar Na Lubre, Uxía eta Cristina Pato bezalako erreferenteak bilduz.
Azken proiektuak
Trikitixaren Historia Txiki Bat (2014) – Sorginak taldearekin, sustrira itzulera trikitixaren historiaren narrazio musikal baten bidez.
Maletak (2016) – Migrazioetan eta oroimenean oinarritua; Iberiar penintsulako tradizio ezberdinetako ehun artista baino gehiago biltzen dituen 17 kantu.
Enllà (2017) – Josep María Ribelles arpa-jotzaile kataluniarrarekin elkarlana. Arpa eta trikitixaren arteko sintonia du oinarri.
Samurai Accordion (2017) – Riccardo Tesi, David Munnelly, Markku Lepistö eta Simone Bottassorekin batera; akordeoi diatonikoaren munduko erreferenteen topaketa.
Fok (2017) – CD bikoitza, Herrialde Katalanetako berrehun musikari baino gehiagorekin; trikitixa eta Mediterraneoko soinuak bat eginda.
Kirineoc (2018) – Keparen eta Cobla Sant Jordin-en arteko elkarlana. Keparen 19 pieza cobla soinuarekin berrinterpretatuta.
Ath-thurdâ (2018) – Évoran (Portugal) egindako egonaldia, Alentejoko kantuak oinarri hartuta eta tokiko taldeen parte-hartzearekin.
De Mano en Mano (2018) – Kepa Junkerak eta Luis Antonio Pedrazak sustatutako liburu-diskoa, Zamorako eta Mugako herri-piezak biltzen dituena.
Erromeriak (2023) – Proiektu honetan, Kepak Euskal Herriko, Kantabriako, Asturiasko, Galiziako eta Portugalgo 40 emakume panderetera baino gehiago zuzentzen ditu. Bere etapa berriko lehen disko honek zortzi kantu argitaratugabe eta berarentzat bereziak diren beste zazpi grabazio biltzen ditu.