Beti bizi

Xabier Amuriza, Leioa Kantika Korala & Kepa Junkera

Beti bizi dantzarien jantzietan ohikoa den lorearen izenetik dator. Proiektua topaketa gisa sortu zen: Xabier Amurizak Bizkaiko erromerietan bildutako kopla zaharrak, Leioa Kantika Korala (Basilio Astulezen zuzendaritzapean) eta Xabier Sarasola konposatzaile beasaindarraren moldaketak elkartu ziren. Sarasola ahots-harmonizazioan aditua da eta euskal tradizioaren ezagutza sakona du, txistulari eta dantzari izandakoa baita.

Kantikak bazuen esperientzia Keparekin, Glasgowko Celtic Connections jaialdira egindako bidaia barne. Diskoko musika Euskal Herriko dantza ezberdinekin (banangoa, zahagi dantza, arku dantza, txotxongiloa, aurreskuarena) eta koplekin uztartzen da; bi tradizioek modu naturalean bat egiten duten esperimentu ezohikoa da. Hamar urte lehenago, Amurizak “Bizkaiko kopla zaharrak” bildu zituen Tapia eta Leturiarekin, eta orain modu garaikidean berrinterpretatu dira.

Sarasolaren lehen bilera Basilio eta Keparekin Beasaingo Musika Eskolan izan ondoren, konposatzaileak proiektua “oso berezi, berri eta erakargarri” gisa deskribatu zuen. Bere erronka nagusia testuak ahots ezberdinetara egokitzea izan zen, erritmoa eta musikaren funtsa arriskuan jarri gabe. Basiliok kontu handiz aukeratu zituen 50 abeslarietatik 16 (11 eta 19 urte bitartekoak), talde osoa modu orekatuan ordezkatzeko.

Lan-prozesuak sinpletasuna eta exigentzia uztartu zituen: Sarasolak emakumezkoen lau ahotsentzako moldaketak bidaltzen zituen, Kepak gainbegiratu eta oinarri musikalak sortzen zituen José Luis Canalekin (pianoa) eta Unai Mimenzarekin (programazioak), eta dena abesbatzari helarazten zitzaion partitura zehatzekin. Ahotsak taldeka eta klaketarekin grabatu ziren; horrek moldaketa zorrotza eskatu zien abeslari gazteei. Gainera, aurkezpen-kontzertuetarako koreografiak ikasi zituzten, bazekitela ere pieza horiek ez zirela Kantikaren ohiko errepertorioko parte izango.

Basiliok Sarasolaren moldaketen konplexutasuna eta edertasuna nabarmendu zituen: “musika ederra da, baina oso zorrotza”. Bi hamarkadako kolaborazioaren ostean, Sarasola harrituta geratu zen emaitzarekin: “oinarria abesbatza da, baina inguruko lan musikalak harridura eragin zidan, irudimenez betea eta ekoizpen bikainarekin”. Sorpresa gisa, konposatzaileak berak abeslari gisa parte hartu zuen azken piezan, “Gaztaina koloreko”, Amurizarekin batera.

Proiektuaren jatorria Kantikak Keparen estudioan Euskadiko turismo-spot bat grabatzeko izan zuen topaketan dago, non bien arteko sintonian agerian geratu zen. Orduz geroztik, elkarlanaren ideia hazten joan zen lan berezi hau sortu arte, tradizioa, berrikuntza eta herriaren ahotsarekiko eta musikarekiko errespetu sakona uztartuz.

Diskoetxea: Hiri Records. Ekoizpena: Kepa Junkera.