Etxea

Kepa Junkera

Etxea trilogiari hasiera ematen dion lana da (ondoren “Kalea” eta “Herria” etorriko ziren), munduko bazter ezberdinetako artistek euskaraz abestutako euskal kantu tradizionalak biltzeko sortua. Lehen liburuki honetan 40 ahots nabarmen baino gehiagok parte hartzen dute, besteak beste: Estrella Morente, Ana Belén & Víctor Manuel, Lluís Llach, Miguel Ríos, Luis Eduardo Aute, María del Mar Bonet, Dulce Pontes, Teresa Salgueiro, Loquillo, Pau Donés, Santiago Auserón, Amancio Prada, Andrés Calamaro, Miguel Bosé eta Joaquín Díaz. Hogeita hamar pieza inguru biltzen ditu, hala nola “Haurtxo txikia”, “Maitia nun zira”, “Oriko txoria”, “Oh Pello Pello”, “Haika mutil”, “Loriak udan” edo “Urzo xuria”.

José Saramagoren testu labur batek proiektua honela definitzen du: “herri musikaria, non munduko herri guztiak ordezkaturik dauden, etxe komuna balitz bezala”, eta ondorioztatzen du “honen guztiaren arkitekto eta igeltseroak Kepa duela izena”. Bilbotarrak maitasun handiz gordetzen du eskuizkribu hori.

Ideia urteetan zehar ondu zen, Kepak presarik gabe herri-kantuak biltzen zituen bitartean. Musika-oinarria bost hiri ezberdinetan grabatu zen: Habana Roberto Fonseca piano-jotzailearekin, Lisboa Pedro Joia eta Antonio Chainhorekin, Madril Michel Camilorekin eta Bartzelona Chano Domínguezekin. Ondoren, artisten ahotsak Iberiar Penintsulako hamabi estudio baino gehiagotan gehitu ziren, euskal errepertorioa unibertsalizatzeko lehen urratsa emanez. Abesti guztiak gaztelaniara eta portugesera itzulita eta azalduak daude, eta azken nahasketa Kepak eta Unai González Mimenzak egin zuten.

Hasiera batean, Kepak pentsatzen zuen gonbidatu askok baiezkoa emango zutela gero etorriko ez zirela justifikatzeko. Hala ere, haientzat benetako erronka izan zela ikusi zuen: belaunaldiz belaunaldi transmititutako melodia eta hizkuntzen aberastasunera hurbiltzeko aukera bat. Soinu-asmoa naturaltasunez grabatzea zen, klaketarik gabe, tresnak arnasa hartzen utziz, trikitixa eta pianoa edo bandoneoia laguntzaile gisa txandakatuz piezaren arabera.

Etxea irailaren 30ean kaleratu zen, José Antonio Ramos timple-jotzailea hil eta lau hilabetera. Ramos Keparen ohiko kolaboratzailea izan zen hamar urtez eta proiektu honetako ezinbesteko musikaria. Haren galerak oroitzapen hunkigarria utzi zuen parte-hartzaile guztien sinpletasuna, zintzotasuna eta entrega nabarmentzen dituen disko honetan.

Diskoetxea: Hiri Records / Warner. Ekoizpena: Kepa Junkera.