Kalejira Al-buk

Kepa Junkera

Kalejira Al-Buk-ekin, Kepa Junkera Elkar-era itzuli zen, Donostian berritu berri zituzten estudioen irekiera aprobetxatuz. Grabazioa otsaila eta martxoa bitartean luzatu zen, lasaitasunez eta xehetasun guztiak zainduz. Eugenio Lasarteren azalak proiektuaren bidaiari-izpiritua islatzen du: trikia, alboka eta panderoa agertzen dira Afrikako paisaiak gogora dakarzkiguten agertokietan, musikariak mugimenduan direla. Oinarrizko taldeak (Alzola, Rodriguez eta Landeta, Ion Cañaveras baxu-jotzailearekin) bere horretan jarraitzen du, eta horiei Ibon Koteron albokaria eta Gerla Beti taldekoen txalaparta (Araiako Perdi eta Ruben) gehitu zaizkie. Oskorriko kide batzuen parte-hartzea murriztu egin zen; aldi berean, ordea, ahots gonbidatu berriak eta hainbat instrumentu sartu ziren (perkusioak, panderoak, gaitak eta teklatuak, besteak beste), diskoaren soinu-paleta nabarmen zabalduz.

Gainera, letragile-zerrenda Edorta Jimenez, David E. Passingham eta Andoni Egañarekin zabaldu zen, lehendik zegoen Jon Sarasuari batuz; horrela, barietatea eta freskotasuna eman zieten abestien testuei. Arlo teknikoan, Cesar Ibarretxek hartu zuen ingeniari kargua, bai estudioko grabazioaz bai zuzenekoen gainbegiratzeaz arduratuz; Jean Phocasek, berriz, konposizio pare baten nahasketan baino ez zuen parte hartu. Ikerketa sakon baten ondoren, Kepak alboka, txalaparta eta panderoa bezalako ohiko instrumentuak sartzea erabaki zuen; helburua zen piezek euskal folklorearen aberastasuna transmititzea, eta aurretik egindako moldaketak —jazzetik gertuago zeudenak— aurreikusgarriak edo hotzak gertatzea saihestea.

Diskoak hamahiru konposizio biltzen ditu, eta horietako lau instrumentalak dira: ‘Madagaskar’, berehalako klasiko bihurtu zena; ‘Ahuntzaren gauerdiko eztula’ arin-arina; ‘Fandangoa’, hurrengo kontzertuetan ohiko izango zena; eta ‘Neguko balsa / La valse’, Les Negresses Vertes taldearen kantu baten moldaketa. Testuek hainbat gai jorratzen dituzte: Bilbo hiria, bikote-maitasuna, Afrikako diamanteak metafora gisa, kultur tradizioa estatubatuar nagusitasunaren aurrean, eta gertaera historikoak, hala nola Exxon Valdezen isurketak. Erritmoek euskal sustraietara egiten dute berriro, arin-arin, kalejira, fandango eta jotekin; beste pieza batzuek, berriz, lurralde ezberdinak esploratzen dituzte, hala nola balsak edo nazioarteko eragindako musikak. Horrela, tradizioa, modernitatea eta musika-aniztasuna orekatzen dituen albuma finkatu zen.

Diskoetxea: Elkar. Ekoizpena: Kepa Junkera.