Galiza
Kepa Junkera
Galiza Kepa Junkerak Galiziako musikarekiko duen liluratik jaio da; interes hori duela hogei urte baino gehiago sortu zen, Oskorrirekin Galizian eta Euskal Herrian egindako biretan Milladoiro taldea ezagutu zuenean. Topaketa hura melodia galiziarretara hurbiltzeko prozesu luze baten hasiera izan zen, eta CD bikoitz honetan mamitu da: 34 konposizio, tradizioa eta berrinterpretazioa uztartuz. Proiektua galiziar folkaren “nor den nor” bihurtu da: Budiño, Luar Na Lubre, Uxía, Cristina Pato, Os Cempés eta Susana Seivane bezalako erreferenteak, eta baita Banda das Crechas, Davide Salvado, Radio Cos, Treixadura, Xabier Díaz & Adufeiras de Salitre eta SonDeSeu bezalako artista finkatuak ere. Guztira, 200 musikari baino gehiagok parte hartu dute.
Ramon Pinheiro Almuinha ekoizle eta historialariak gogorarazten du galiziar gaitarako lehen metodo osoa, 1964an argitaratua, Rodrigo Alfredo de Santiago barakaldarrak idatzi zuela. Lotura historiko hori “O galo” kantuaren grabazioan islatzen da, Ceo do Sil taldeak eta Barakaldoko Zentro Galiziarreko O Noso Lar koruak parte hartu baitzuten, Alberte Sanmartín gaiteroak koordinatuta. Pieza Zentroko ekitaldi-aretoan grabatu zen kalitate handiko grabagailu batekin, elkarrekin jotzearen eta abestearen sentsazioa jasotzeko, taberna batean balego bezala, etorkin galiziarren eta haien ondorengoen esperientzia birsortuz.
Disko-liburuak diseinu grafiko ikusgarria du, Unai Molinaren lana (El Europeo eta Bilbao 00:00h proiektuengatik ezaguna). Lankidetza malgua eta sortzailea izan zen: Kepak Euskal Herria eta Galiziaren arteko fusioaren ideia eman zuen, eta kantuz kantu lan egin zuten disko koloretsu eta dinamikoa osatu arte. Rober Garay, Alberto Palomera eta Pablo Pastor artista galiziarraren laguntzak gehitu ziren, Jon Artetxeren collage eta ilustrazioekin batera, liburu indartsu eta erakargarria lortuz.
Musikalki, albuma “Alalá transfigurado” pieza tradizionalarekin hasten da, Cristina Patok berritua, irrintzi indartsuekin eta Iñigo Olazabal eta Argibel Eubaren txalaparta hotsaz lagunduta. “Muiñeira dos Pontinos”-en freskotasunak Emilio do Pando (81 urte) eta Daniel do Pandoren esperientziarekin kontrastatzen du. Amaiera Manuel Pazos de Merexoren eskutik dator, 90 urte inguruko Costa da Morteko akordeoilari diatonikoa, bere vals propio bat eskainiz. Keparen hitzetan, disko hau “garaigabea da, hemen egiten dena sentitzeko modu bat eta miresten ditudan musikari eta tradizio bati omenaldia”.
Diskoetxea: Infernuko Auspoa & FOL & BOA. Ekoizpena: Kepa Junkera.
